Category: Indigenous Life

આદિવાસી વનવાસી કેમ નહીં?

ઘણા લોકો તેમની અધૂરી સમજના કારણે આદિવાસી સભ્યતાની પરિભાષાને સમજવામાં બહુ મોટી ભૂલ કરે છે અથવા તો જાણી જોઈને ભૂલ કરે છે. ઈતિહાસનું આવું વિકૃતિકરણ, તોડજોડ નીતિ સત્યોને દબાવે છે, અસ્તિત્વને જોખમમાં મૂકે છે, આદિવાસી અસ્મિતા પર પ્રહાર કરે છે. આદિવાસી સભ્યતા પર લખનારે પ્રથમ તો આ સભ્યતાના મૂળિયાનો, પરંપરાનો અને મૂળ નિવાસનો અભ્યાસ કરવો પડે.

ચોમાસું આવે તે પહેલાં ગામલોકો શું-શું તૈયારી કરતા હોય છે? વાંચો રસપ્રદ માહિતી

મોટા ભાગે ચોમાસાની આગોતરી તૈયારીઓમાં સામ્યતા હોય છે પરંતુ ક્યાંક વિસ્તાર મુજબ થોડી ભિન્નતા જોવા મળે છે. ગ્રામ્ય જીવન હંમેશા ડહાપણ ભર્યા આયોજન પૂર્વકનું હોય છે. ગામડાઓમાં બીજી ઋતુઓ કરતા ચોમાસામાં વધારે તૈયારીઓ કરવી પડે છે. ગામડાઓ માટે ચોમાસું એ ખેતીની મુખ્ય ઋતુ છે.

ક્રાંતિ ગીત | જાગો ના ઓ મેરે આદિવાસી ભાઈ

જાગો ના ઓ મેરે આદિવાસી ભાઈ
અરે કેવડીયા કી જમીન બચાને
આપના ફજૅ નીભાઓ
આદિવાસી ભાઈ એક હો જાઓ
જાગો ના ઓ મેરી આદિવાસી ભાઈ

કેવડિયા | આદિવાસીની પીડા ન સમજી શકતા હોવ તો તમારૂ શિક્ષણ અને સંસ્કાર ખાડે ગયા સમજો

પહેલાં નર્મદા બંધ અને ત્યારબાદ સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટીના કારણે જગ વિખ્યાત બની ગયું છે કેવડિયા. આપણે કેવડીયા જઈએ ત્યારે સરદારનુ લોખંડનુ (મેડ ઈન ચાઈના વાળું) સ્ટેચ્યુ, ફ્લાવર ગાર્ડન, કેક્ટ્સ એટલે કે થોરનો બગીચો અને નર્મદા ડેમને જોઈને અભિભૂત થઈ જતા હોય છે અને જેતે સરકારની પ્રશંસા કરતા થાકતા પણ નથી. પણ આજે અસલી કેવડીયાની ખમીર, અને ખમતી જાજેરીમાન વિકાસથી વંચિત આદિવાસી જનતાની વાત કરવી છે.

ઉલગુલાન | ઊઠ!ઉભો થા! તારા ડુંગર-નદીઓ સાદ કરે-તારી માટી લૂંટાય!

તીર અને તલવારથી આંસુઓ લૂછી નાંખો.
ટોળે વળી, છાતી કૂટવાની બંધ કરો.
શું થાશે એ વિચારવાનું બંધ કરો.
હવે બૂગીયો ઢોલ પીટવો પડશે.
ધરી લે તારા શૂરવીરનો શણગાર,
હજી કેટલો સહીશ માટીનો સંહાર.
ઉલગુલાન કર
જા એને આઝાદ કર

સત્ય | કેવડિયાના 6 ગામો વિશે સાચી જાણકારી વાંચો અને આદિવાસીઓને સપોર્ટ કરો | -ડૉ.પ્રફુલ વસાવા

૧) ૧૯૬૧-૬૨માં નર્મદા ડેમ કે જે હાલની ગોરાકોલોની અને વાગડિયા ગામ વચ્ચે એટલે કે હમણાં નથી પર જ્યાં પુલ બનાવવામાં આવ્યો છે એ જગ્યાએ બનાવવાનો હતો.
(૨) ડેમની ઉંચાઈ વધારવાનું નક્કી કર્યું એટલે અને ભૂતળમાં પાયો મજબૂત બનાવવા યોગ્ય નથી એવો ભુસ્તરશાસ્ત્રીના રિપોર્ટ ને કારણે 5 કીમી. નવાગામ પાસે ડેમ બાંધવાનું નક્કી કર્યું અને ઉંચાઈ વધારવામાં આવી હતી.
(૩) તત્કાલીન વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ શિલાન્યાસ કરવા આવવાનાં હોઈ હેલીપેડ બનાવવા કલેકટરશ્રી ભરુચે વાગડિયા ગામનાં લોકો ના ખેતરમાં ઉભા પાકને નષ્ટ કરી હેલિપેડ બનાવ્યું હતું.

રાજનીતિ | વિશ્વમાં સૌપ્રથમ લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થા બુદ્ધના સમયમાં સ્થપાઈ હતી | -ડૉ. અરવિંદ અરહંત

વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં લોકતાંત્રિક રાજકીય વ્યવસ્થાને લગતા તથાગત ગૌતમ બુદ્ધના વિચારો જાણવા જરુરી છે. બુદ્ધે કહ્યુ કે દરેક મનુષ્ય જન્મથી સહજ નિઃસ્વાર્થ છે અને નિઃસ્વાર્થ મનુષ્યની પ્રકૃતિ છે. બુદ્ધ શાકય જનજાતિ(Tribe)માં જન્મ્યા. બુદ્ધે ‘સંઘ’ શબ્દ જનજાતિ(Tribe) સમુહ પાસેથી ગ્રહણ કર્યો, જનજાતિ(Tribes) સમુહ પોતાની રાજકીય વ્યવસ્થાને ‘સંઘ’ કહેતા. ભારતીય રાજ વ્યવસ્થા જનજાતીય લોકશાહી અથવા જનજાતીય પ્રજાસત્તાકમાંથી પસાર થઈને ગણસંઘમાં પ્રવેશ કરે છે જેના નાયકને ‘ગણપતિ’ કહેવાતો, જે તાકતવર જનજાતીય નાયક હતા.

વ્યક્તિ વિશેષ | વગડાનો સુગંધી સ્વર એટલે દિવાળીબેન ભીલ

ગાયકીની દુનિયામાં નામ કમાવા કે ટકી રહેવા માટે ગાયકો રિયાઝથી લઈને નિતનવું શીખતાં રહેતાં હોય છે. આમ છતાં ધાર્યું નિશાન પાર પડશે જ એની કોઈ ગેરંટી હોતી નથી. આજે તો ગાયકો પણ સ્વપ્રચાર અને માર્કેટિંગ માટે પીઆર એજન્સી રોકતાં થઈ ગયા છે ત્યારે લોકગાયિકા દિવાળીબહેન ભીલ ચોક્કસ યાદ આવે.

97 – રાજનીતિક પ્રજાતંત્રનાં મૂળિયાં જનજાતીય ગણતંત્રમાં છે

આજે ૯૭ મો દિવસ ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૦ રવિવાર લોકતંત્ર પર અરવિંદ અરહંતની પોસ્ટ. રાજનીતિક પ્રજાતંત્રનાં મૂળિયાં જનજાતીય ગણતંત્ર (Tribal Republic)માં છે. બુદ્ધ ના સમયે વજ્જીની જનજાતીય રાજય સંઘ (Tribal confederacy) પર હુમલો કરીને અજાતશત્રુ...